Knowledge Base Society [ +KBS+]

คำว่า บุญ แปลกตามศัพท์ว่า ชำระ ฟอก ล้าง ท่านแสดงว่า แบ่งเป็น ๒ ก่อน คือ บุญที่เป็นสาเหตุ ได้แก่ความดีต่างๆ เรียกว่าเป็นบุญเพราะเป็นเครื่องชำระฟอกล้างความชั่ว ๑ บุญที่เป็นส่วนผล คือ ความสุขดังที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ว่า "ท่านทั้งหลายอย่ากลัวต่อบุญเลย เพราะคำว่าบุญนี้ชื่อของ ความสุข" ดังนี้๑

คำว่า บารมี มาจากคำบาลีว่า "ปารมี" มีคำแปลที่นักภาษาศาสตร์ได้ให้ไว้หลายอย่าง จะแสดงแต่บางอย่าง คือ แปลว่า อย่างยิ่ง มาจากคำว่า "ปรมะ" ที่ภาษาไทยเรามาใช้ บรม และคำว่าบรมที่แปลว่าอย่างยิ่งนี้ก็มีใช้ทั้ง ๒ ทาง ดีอย่างก็บรม หรือไม่ดีอย่างยิ่งก็บรม เช่นคำว่่า นิพพาน เป็นบรมสุข คือ สุขอย่างยิ่ง จึงเป็นคำกลางๆ ใช้ได้ทั้ง ๒ ทาง ดั่งนี้ คำว่า บารมี มาจาก คำว่าปรมะ แล้วมาเป็น ปารมี ไทยเรียกว่า บารมี แต่ว่ามีความหมายถึงส่วนที่ดีเท่านั้น ไม่หมายเป็นกลางๆ เหมือนอย่างคำว่า ปรมะ

เพราะฉะนั้น คำว่า ปารมี จึงมีความหมายที่แปลอีกอย่างหนึ่งว่าเลิส อย่างยิ่ง ก็คือเลิสหรือประเสริฐ อีกอย่างหนึ่ง บารมีแปลว่าถึงฝั่งอันหมายความว่านำให้ถึงฝั่ง คือจากฝั่งนี้ไปสู่ฝั่งโน้น อันหมายความว่านำจากฝั่งนี้คือ ไปสู้ฝั่งโน้นคือ โลกุตตระ เหนือโลก พ้นโลก อัน หมายถึงนิพพาน